Δημοσιεύσεις

ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 4ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Κλιμάκιο της ηγετικής ομάδας της Ε.Ο.Ν. Αθηνών επισκέπτεται τις Σέρρες. Στην κεντρική πλατεία Ελευθερίας της πόλης με φόντο το Μπεζεστένι. Χρονολογία: ±1939, Καλλιτεχνικό φωτογραφείο του Β. Εμμανουηλίδη στις Σέρρες. Συλλογή δικηγόρου Νικολάου Τακουρίδη.

Στην φωτογραφία που χρονολογείται στην 25η Μαρτίου του 1940 μαθητές αλλά ταυτόχρονα και μέλη της ΕΟΝ, με τις χαρακτηριστικές στολές τους, χαιρετούν με τον κλασικό φασιστικό χαιρετισμό, κατά την εορτή της Εθνικής Παλιγγενεσίας. Στη μέση διακρίνεται ο δάσκαλος Μιχάλης Κωτούλας ο οποίος απεβίωσε στη διάρκεια της Κατοχής. Πίσω του ο επιθεωρητής και αρχηγός της ΕΟΝ Βισαλτίας Γκουρομίχος με τον πρόεδρο του χωριού Μαζλουμίδη. Πολίτες παρακολουθούν τα τεκταινόμενα της εορτής. Τμήμα ΓΑΚ Σερρών, Συλλογή φωτογραφιών περιφέρειας Σερρών (μόνο σε ψηφιακή μορφή), δωρεά Ευθυμίου Λιθουργίδη.

Σαν σήμερα, πριν ογδόντα επτά χρόνια ακριβώς, επιβλήθηκε η Δικτατορία της 4^ης Αυγούστου του 1936, γνωστή ως Δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά. Ουσιαστικά προήλθε ως αποτέλεσμα της χρεοκοπίας των δημοκρατικών πολιτικών δυνάμεων και σε συνδυασμό με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα της ανόδου των φασιστικών καθεστώτων στην εξουσία. Βλέπε Ιταλία του Μουσολίνι, Γερμανία του Χίτλερ αλλά και Ισπανία του Φράνκο. Μετά την επιβολή της Δικτατορίας ιδρύθηκε η Εθνική Οργάνωση Νεολαίας γνωστή με τα αρχικά Ε.Ο.Ν. Μία νεολαιίστικη οργάνωση δηλαδή που χρησιμοποίησε κυρίως την πρωτοβάθμια Εκπαίδευση με σκοπό την εντρύφηση της Νεολαίας στα εθνικά ιδεώδη και στον 3^ο ελληνικό πολιτισμό, όπως τον εννοούσε η Δικτατορία.

Χρηματοδοτήθηκε αδρά από το Κράτος και εξέδιδε πολυτελές για τα δεδομένα της εποχής περιοδικό. Μέσα από τις στήλες του προβαλλόταν η εικόνα του Μεταξά ως πατέρα του Έθνους. Κάτι ανάλογο θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς ως τελευταία στα τουρκικά βιβλία της Τουρκικής «Δημοκρατίας» με αντίστοιχο πατέρα τον Κεμάλ. Παρόλα αυτά εκφράσθηκαν με καλά λόγια για τη μύηση στον «οργανωσιακό» της χαρακτήρα ακόμη και αριστεροί διανοητές.

Κλιμάκιο της ηγετικής ομάδας της Ε.Ο.Ν. Αθηνών επισκέπτεται τις Σέρρες, Χρονολογία: ±1939. Φωτογραφίες από τον Σιδηροδρομικό Σταθμό, φωτογραφία του Καλλιτεχνικού φωτογραφείου του Β. Εμμανουηλίδη στις Σέρρες. Τμήμα ΓΑΚ Σερρών, Συλλογή δικηγόρου Νικολάου Τακουρίδη.

Ιωάννης Τσαρούχας

Προϊστάμενος Τμήματος Γ.Α.Κ. Σερρών

4 Αυγούστου 2023 by admin Δημοσιεύσεις

H απελευθέρωση των Σερρών (29 Ιουνίου 1913)

Ταχυδρομική κάρτα με πανοραμική θέα της πόλης των Σερρών μετά την πυρπόλησή της από τους Βούλγαρους το 1913.
Τμήμα Γ.Α.Κ. Σερρών/Συλλογή φωτογραφιών πόλης Σερρών.

Φέτος συμπληρώνονται 110 χρόνια από την απελευθέρωση της πόλης των Σερρών και δικαιολογημένα η πόλη γιορτάζει, όπως κάθε χρόνο, τα Ελευθέριά της. Απελευθέρωση όμως από ποιον; Από τους Οθωμανούς που είχαν καταλάβει την πόλη, μετά από συνθηκολόγηση, το Σεπτέμβρη του 1383; Όχι. Απελευθέρωση από τους Βούλγαρους, οι οποίοι εννιά μήνες πριν είχαν εισέλθει με τα στρατεύματά τους στις Σέρρες. Εισήλθαν ως σύμμαχοι των Ελλήνων, μαζί με τους Σέρβους, τους Ρουμάνους και τους Μαυροβούνιους, στο πλαίσιο της συμμαχίας των βαλκανικών χωρών εναντίον της Οθωμανικής Δεσποτείας και ως απελευθερωτές της. Παράλληλα και ως ομόδοξοι αδερφοί. Οι Βούλγαροι στρατιώτες τότε χαρακτηρίζονταν από τους ξένους ως «Πρώσοι της Ανατολής». Ενισχυμένοι υπερβολικά από την πανσλαβιστική πολιτική της Ρωσίας διατηρούσαν το όνειρο της Μεγάλης Βουλγαρίας που περιλάμβανε στα όριά της και τις σημερινές περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

28 Ιουνίου 2023 by admin Δημοσιεύσεις

9 Ιουνίου – Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων

Πολιτική συγκέντρωση κόμματος “Ένωσις Κέντρου” στην πλατεία Κρονίου στις Σέρρες, 26/1/1964 (Τμήμα Γ.Α.Κ. Σερρών/Συλλογή Κρέοντος Φλωρίδη).

Η Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων εορτάζεται κάθε χρόνο στις 9 Ιουνίου και καθιερώθηκε από το Διεθνές Συμβούλιο των Αρχείων τον Νοέμβριο του 2007. Η ημερομηνία αυτή επιλέχθηκε καθότι στις 9 Ιουνίου 1948 ιδρύθηκε το Διεθνές Συμβούλιο των Αρχείων υπό την αιγίδα της UNESCO. Έκτοτε, την ημέρα αυτή, διοργανώνονται ποικίλες εκδηλώσεις από εθνικούς και τοπικούς αρχειακούς φορείς ανά τον κόσμο, γεγονός που δηλώνει ότι η θεσμοθέτηση του εορτασμού αγκαλιάστηκε από την παγκόσμια αρχειακή κοινότητα.

Ο εορτασμός της Παγκόσμιας Ημέρας Αρχείων έχει ως βασικό στόχο να ευαισθητοποιήσει το κοινό για τη σημασία και τον ρόλο των αρχείων, να προβάλει το έργο που συντελείται στους αρχειακούς φορείς καθώς και τον πλούτο των συλλογών που φυλάσσεται σε αυτούς και να καλλιεργήσει την αρχειακή συνείδηση. Στο πλαίσιο αυτό, ο ετήσιος εορτασμός της ημέρας αυτής αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία τόσο για τους αρχειακούς φορείς να αναδείξουν τη χρησιμότητα των αρχείων στην κοινωνία, την σπουδαιότητα και την αξία τους στην επιστημονική έρευνα, στη γνώση και στην εκπαίδευση όσο και για το ευρύτερο κοινό να έρθει σε επαφή με τον συναρπαστικό χώρο των αρχείων, στον οποίο φυλάσσονται και διασώζονται μοναδικά και εξαιρετικά σπάνια τεκμήρια πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η σημασία των αρχείων ως πηγή πληροφοριών και χώρων διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι μεγάλη, καθώς χωρίς αυτά δεν θα υπήρχαν στοιχεία, μαρτυρίες, ντοκουμέντα για την οικονομική, πολιτική, κοινωνική και πολιτιστική εξέλιξη της ανθρωπότητας. Τα αρχεία τεκμηριώνουν γεγονότα και συμπεριφορές του παρελθόντος, μαρτυρούν την ιστορία κάθε τόπου, κάθε χώρας και κοινωνίας και αποτελούν τη μνήμη του παρελθόντος, μιας μνήμης που πληροφορεί και βοηθά να κατανοήσουμε το παρόν και το ευρύτερο περιβάλλον μας.

To Τμήμα Γ.Α.Κ. Σερρών τιμά την ημέρα αυτή και παραθέτει τεκμήρια από τις αρχειακές συλλογές του με αφορμή τις βουλευτικές εκλογές 2023 στη χώρα μας.

Περισσότερο Φωτογραφικό υλικό εδώ.

Ειρήνη Βασιλοπούλου

ΠΕ Αρχειονόμων

9 Ιουνίου 2023 by admin Δημοσιεύσεις

Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων 9 Ιουνίου

Πηγή: Εφημ. “Καθημερινός Παρατηρητής”, 9 Ιουνίου 2023

9 Ιουνίου 2023 by admin Δημοσιεύσεις

Μάχη των Οχυρών (6-9 Απριλίου 1941)

Πριν ογδόντα δύο χρόνια, ξημερώματα της 6ης Απριλίου 1941, ημέρα Κυριακή, οι Γερμανικές δυνάμεις του Χίτλερ εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον της Ελλάδος εφαρμόζοντας το σχέδιό τους «Μαρίτα». Άπλωσαν την επίθεσή τους σε όλο σχεδόν το μήκος των ελληνοβουλγαρικών συνόρων, έχοντας την ενίσχυση χιλίων περίπου αεροπλάνων καθέτου εφορμήσεως (Στούκας) και σ’ ένα μέρος των ελληνοσερβικών από όπου τελικά κατάφεραν να διεισδύσουν σε ελληνικό έδαφος και να φτάσουν στη Θεσσαλονίκη. Σε όλο το μήκος των Οχυρών Μεταξά έγιναν σκληρές μάχες, ιδιαίτερα φονικές για τους επιτιθέμενους . Ποτέ δεν έγινε γνωστός ο ακριβής αριθμός των νεκρών Γερμανών στρατιωτών. Οι φύλακες των Οχυρών, Έλληνες στρατιώτες κληρωτοί και επιστρατευμένοι και μερικοί πρώην τραυματίες του ελληνοϊταλικού μετώπου αντιστάθηκαν με ιδιαίτερο θάρρος. Πρωτεύουσα θέση στην αντίσταση των Ελλήνων κατέχει το Οχυρό Ρούπελ που δεν καταλήφθηκε αλλά παραδόθηκε μετά την κατάρρευση του μετώπου.

Ένας από τους πολεμιστές των Οχυρών ήταν και ο Σερραίος έφεδρος ανθυπολοχαγός του 70ού Συντάγματος Πεζικού Κώστας Μάρκου, ο οποίος κατά την παράδοση του αρχείου του στην Υπηρεσία, μας διηγήθηκε και ορισμένα περιστατικά της μάχης. Ως ολμιστής ήταν επικεφαλής στοιχείου όλμων που υποστήριζε τα τμήματα προκαλύψεως στην περιοχή Πορροίων και συγκεκριμένα στην περιοχή Ομορφοπλαγιά. Μας ανέφερε ότι οι Γερμανοί από αδράνεια ή δειλία ενός μόνιμου αξιωματικού, ο οποίος ενώ γνώριζε ότι θα επιτεθούν το πρωί, δεν παρέταξε τους στρατιώτες του λόχου του στις θέσεις μάχης αλλά τους κράτησε κάτω από τα στέγαστρα, στους χώρους συγκέντρωσης, υπερκέρασαν αμαχητί τα σύνορα. Έτσι, βρέθηκαν τυφεκιοφόροι απέναντι σε βαρεοπλίτες, ολμιστές και πολυβολητές. Ο ίδιος κατάφερε να σωθεί από τύχη βαλλόμενος συνεχώς κατά την οπισθοχώρησή του, σε παρακείμενη χαράδρα και στη συνέχεια να μεταβεί στο χώρο συγκέντρωσης, σε περίπτωση κατάρρευσης, στα Κρούσια. Στη συνέχεια στη διάρκεια της Κατοχής εντάχθηκε στις δυνάμεις του ΕΛΑΣ Βισαλτίας και συγκεκριμένα στο 19ο Σύνταγμα με επικεφαλής τον Σερραίο Βασίλη Ραφτούδη. Στη διάρκεια του Εμφυλίου επιστρατεύθηκε και πολέμησε ως υπολοχαγός εναντίον των ανταρτικών δυνάμεων στις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις που ξεκίνησαν από την Πελοπόννησο και ολοκληρώθηκαν στη μεγάλη μάχη του Γράμμου.

Ιωάννης Τσαρούχας

Προϊστάμενος Τμήματος Γ.Α.Κ. Σερρών

Το Τμήμα Γ.Α.Κ. Σερρών παραθέτει υλικό από τις αρχειακές συλλογές του. (από το εικονίδιο μπορείτε να επιλέξετε ενεργοποίηση πλήρους οθόνης)

24 Απριλίου 2023 by admin Δημοσιεύσεις

Δημοσιεύσεις

ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 4ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

H απελευθέρωση των Σερρών (29 Ιουνίου 1913)

9 Ιουνίου – Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων

Παγκόσμια Ημέρα Αρχείων 9 Ιουνίου

Μάχη των Οχυρών (6-9 Απριλίου 1941)

Πρόσφατα Άρθρα

Επικοινωνία

Ακολουθήστε μας στο Facebook

1821 Digital Archive

Γ.Α.Κ. – Ψηφιακή Πύλη 1922

Χρήσιμοι Σύνδεσμοι